Krosno leży na wzgórzach nad Wisłokiem i Lubatówką, a część miasta to stoki zbudowane z glin i iłów. Na takim podłożu zdarzają się osuwiska. Dla basenu ma to większe znaczenie niż dla tarasu czy ogrodzenia, bo wykop pod nieckę ma często półtora metra głębokości i kilkadziesiąt metrów kwadratowych powierzchni, a pełna niecka waży kilkadziesiąt ton. Na stoku może to zmienić warunki, które przez lata były w równowadze. Opisujemy, jak sprawdzić działkę i co zrobić, gdy leży w strefie zagrożenia.
Osuwiska w Krośnie
Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego Krosna wymienia cztery zarejestrowane aktywne osuwiska. Jedno leży w centrum Starego Miasta wzdłuż ulicy Podwale, drugie w rejonie skrzyżowania ulic Prusa i Reymonta, a dwa kolejne na osiedlu Zawodzie przy ulicy Zagórze. Poza nimi Państwowy Instytut Geologiczny wyznaczył w granicach miasta kilkadziesiąt innych osuwisk i terenów zagrożonych ruchami masowymi ziemi. Część z nich jest aktywna stale lub okresowo, część nieaktywna.
Zagrożenie nie ogranicza się więc do kilku znanych ulic. Dotyczy wielu skarp i stoków, zwłaszcza na obrzeżach miasta i w dolinach potoków.
Jak sprawdzić swoją działkę
Najprostsze jest wejście na mapę osuwisk w serwisie Systemu Osłony Przeciwosuwiskowej, prowadzonym przez Państwowy Instytut Geologiczny pod adresem mapa.osuwiska.pgi.gov.pl. Po przybliżeniu mapy na swoją działkę zobaczysz zasięg osuwisk i terenów zagrożonych z podziałem na aktywne i nieaktywne. Te same granice znajdziesz na rysunku studium, a dla działek objętych planem miejscowym także w jego ustaleniach.
Jeżeli działka leży tuż obok osuwiska albo na stoku bez oznaczeń, nie oznacza to automatycznie bezpieczeństwa. Mapa pokazuje formy rozpoznane w terenie, a wykop może naruszyć zbocze, które dotąd było stabilne. Na działkach ze spadkiem zawsze oglądamy teren przed wyceną.
Co oznacza strefa osuwiskowa dla basenu
Studium Krosna przyjmuje, że na osuwiskach aktywnych stale i okresowo nie powinno być nowej zabudowy, a osuwiska stwarzające zagrożenie trzeba zabezpieczyć. Dla osuwisk nieaktywnych i terenów zagrożonych ruchami ziemi przewiduje nakaz wykonania dokumentacji geologiczno-inżynierskiej przed każdą inwestycją związaną z robotami ziemnymi lub zabudową. Dokumentacja określa, czy i na jakich warunkach można budować. Te zasady trafiają do planów miejscowych, a po wejściu w życie planu ogólnego miasta także do niego.
Basen w strefie aktywnego osuwiska nie wchodzi w grę. Na osuwisku nieaktywnym albo w terenie zagrożonym jest możliwy, ale wymaga badań i projektu, który uwzględni ich wyniki. Dotyczy to także basenów do 50 metrów kwadratowych, które nie wymagają pozwolenia na budowę, bo ryzyko dla działki i sąsiadów jest takie samo.
Badania gruntu i dokumentacja
Dokumentację geologiczno-inżynierską przygotowuje geolog z uprawnieniami. Obejmuje ona wiercenia, opis warstw gruntu, poziom wód gruntowych i ocenę stateczności zbocza. Na jej podstawie projektant określa, jak głęboko można kopać, jak zabezpieczyć skarpy wykopu i czy niecka potrzebuje dodatkowego fundamentu albo drenażu.
Dla zwykłej działki na płaskim terenie wystarczają często proste badania gruntu, które i tak zalecamy przed basenem betonowym. Na stoku lub przy osuwisku zakres jest większy i trwa dłużej. Wynik badań może też zmienić lokalizację basenu na działce, na przykład przesunąć go z krawędzi skarpy bliżej domu.
Rozwiązania techniczne na stoku
Na terenie zagrożonym ruchami ziemi stosuje się kilka zasad. Basen lokuje się możliwie daleko od krawędzi skarpy i na najbardziej płaskiej części działki. Wodę deszczową z dachu i nawierzchni odprowadza się poza stok, bo nawodnione gliny tracą stateczność. Wykop zabezpiecza się na czas budowy i nie zostawia otwartego na deszczową jesień. Wodę z płukania filtra i z opróżniania niecki kieruje się do kanalizacji lub zbiornika, a nie do gruntu na zboczu.
Basen betonowy daje większą swobodę w dopasowaniu do warunków niż prefabrykat, bo konstrukcję można wzmocnić zgodnie z projektem. Niecka monolityczna z płytą denną o grubości określonej przez konstruktora lepiej znosi nierównomierne osiadanie. Więcej o tej technologii przeczytasz na stronie o basenach betonowych.
Od czego zacząć
Przed wyceną basenu na działce w Krośnie sprawdź ją na mapie osuwisk i w planie miejscowym. Jeśli leży w strefie zagrożonej, zacznij od geologa, a dopiero potem wybieraj nieckę. Na oględziny działki i rozmowę o możliwych wariantach umówisz się pod numerem +48 720 752 191.
- osuwiska
- grunt
- formalności